De nieuwe wildernis
OVP Oostvaardersplassen

Oostvaardersplassen.org

DE NIEUWE WILDERNIS?

Een uniek natuurreservaat in Flevoland. 

Waar door wanbeheer de natuurwaarde hard is achteruit gegaan en dieren ernstig lijden.


Of maak een bedrag over op rekeningnummer: NL20SNSB0933278411, ten name van M Reuvekamp.

Volg  en like Oostvaardersplassen.org op sociale media:

Oostvaardersplassen, de nieuwe wildernis

Deel dit artikel op:

Misleiding over de Oostvaardersplassen in de film 'De Nieuwe Wildernis'


Geplaatst op 5 september 2019


In 2013 verscheen in de bioscoop de natuurdocumentaire ‘De Nieuwe Wildernis’ van Mark Verkerk en Ruben Smit. Deze film werd een groot succes doordat het op televisie veel publiciteit kreeg en er gebruik werd gemaakt van een spectaculaire trailer waarin sensationele beelden van dravende konikpaarden over de Oostvaardersplassen te zien waren, met daarbij wervende teksten als: “Ongerepte wildernis in een dichtbevolkt land”. “Nederland zoals je het nooit eerder zag”. “Grote natuur in een klein land”.
De makers wilden volgens eigen zeggen met dit project laten zien dat de Oostvaardersplassen net zo bijzonder zijn als de Amazone, Yosemite National Park of de Serengeti.


Gefinancierd door particuliere investeerders
Deze natuurdocumentaire over de Oostvaardersplassen is gefinancierd met 1,5 miljoen euro van particuliere investeerders, zoals Staatsbosbeheer, de Provincie Flevoland en Bever Outdoor. Dit geld willen de investeerders op den duur natuurlijk wel terug verdienen.
In 2015 is de ‘De nieuwe wildernis’ in de Duitse bioscopen verschenen onder de naam ‘Die neue Wildnis, daaraan is in Duitsland een campagne gekoppeld om toeristen naar de Oostvaardersplassen in Flevoland te trekken. De investeerders hadden dus commerciële belangen bij deze film en waren dus gebaat bij een positieve beeldvorming over de Oostvaardersplassen, omdat dit het ecotoerisme kan bevorderen. Het tonen van de grote aantallen van de honger stervende grote grazers zal dit succes in de weg staan en werd daarom ook niet in de film getoond.


Educatie en/of entertainment
Van natuurdocumentaires verwacht men dat deze een educatieve functie hebben, maar men vergeet vaak dat deze tegelijkertijd ook als entertainment dienen, want anders zullen er niet genoeg kijkers getrokken worden. Wanneer commerciële belangen van investeerders behartigd moeten worden, zoals in ‘De nieuwe wildernis’ kan men verwachten dat het entertainmentgehalte hoger is dan de educatieve functie. De educatieve functie, die De Nieuwe Wildernis ook heeft, wordt eenzijdig gebruikt, er wordt niet ingegaan op de problematiek van de grote aantallen van de honger stervende grote grazers.
Deze film geeft daarom ook geen waarheidsgetrouw beeld weer van het natuurgebied, de Nieuwe Wildernis gaat niet in op de problematiek rond het structurele voedseltekort in de winter en de overbevolking van grote grazers in de Oostvaardersplassen.

Omdat De Nieuwe Wildernis commerciële belangen kent, moet het een breed publiek aanspreken en moet dit publiek geboeid blijven. Het bespreken van een complex en gevoelig thema, kan er toe leiden dat een deel van het publiek afhaakt en daarom laat ‘De Nieuwe Wildernis’ vooral prachtige beelden zien van natuurschoon en toont het spektakel in de vorm van grote kuddes edelherten en Konikpaarden.
De Oostvaardersplassen worden in de film mooier en grootser voorgesteld dan het in de werkelijkheid is, de dood heeft men op een prachtige wijze proberen weer te geven, daarbij is men manipulatief te werk gegaan.


Niet objectief
Natuurdocumentaires zijn niet objectief of waardevrij, zij zijn sterk afhankelijk van een voice-over (commentaarstem), die zijn of haar interpretatie aan de beelden geeft. Voor de kijker heeft die interpretatie een informerend en educatief karakter, maar deze hoeft dus niet altijd overeen te komen met de werkelijkheid.

Door de beheerders en sympathisanten van de Oostvaardersplassen wordt dit natuurgebied in Flevoland vergeleken met de Serengeti.
De Serengeti, dat eindeloze vlakte betekent, is honderden keren groter dan de Oostvaardersplassen. De makers van De nieuwe wildernis proberen in hun film een beeld te creëren van een woest, ruig en groots natuurlandschap in Nederland, waarin de dood ook mooi kan zijn. Zij willen dit zo neerzetten, omdat dit de reden zou zijn dat er dieren sterven in dit gebied, om de kijker zo af te leiden van de werkelijkheid. In het begin van de film zegt de commentaarstem daarom:


“Hier gelden alleen de wetten van de natuur. Die gaan over het recht van de sterkste, over samenwerken & rivaliteit. Over leven en laten leven.”


Manipulatie
Over de beelden die voor de film gemaakt zijn hoeft men niet te twijfelen aan de echtheid, maar het is wel van belang om na te gaan hoe deze beelden gemanipuleerd, gedramatiseerd en op welke manier deze gemaakt zijn.

Waar je ook in de Oostvaardersplassen staat, overal zijn er wel sporen van menselijke activiteiten waarneembaar. Aan de ene kant loopt een spoorlijn, aan de andere kant een snelweg, deze zijn in het gebied goed te horen evenals de vliegtuigen die regelmatig over komen vliegen. Ook zijn hoogspanningskabels te zien of hoge gebouwen die in de steden Almere en Lelystad staan. Van dit alles is niets te bekennen in de film. Op deze manier wordt het beeld gecreëerd dat dit een eindeloos groot ongerept natuurgebied is zonder sporen van menselijke activiteiten.

Bij beeldopnames wordt vaak gebruik gemaakt van een laag cameraperspectief, waardoor het landschap groter lijkt dan het daadwerkelijk is. In deze shots worden zeer lage pan-bewegingen gebruikt, zodat er een bepaalde mate van oneindigheid wordt gecreëerd. Wanneer men een hoger camerastandpunt zou nemen, dan zouden de spoorlijn, snelweg, elektriciteitsmasten in beeld komen.


Er is een long shot vanuit een drone gefilmd, waarin op de vlakte een grote kudde konikpaarden voortbeweegt. Dit soort beelden zie je ook vaak in natuurfilms die over de Serengeti gaan en waarbij de grote trek van grote groepen wild in beeld wordt gebracht. Dit beeld wekt de illusie dat het grasgebied in de Oostvaardersplassen oneindig is en laat net als in de Serengeti grote kuddes zien, in dit geval een grote kudde konikpaarden. Om dit beeld kracht bij te zetten en op te hemelen zegt de voice-over:


“Of je nu in de Amazone of in de Serengeti loopt, tussen duizend buffels of hier in de Oostvaardersplassen tussen duizend Konnikpaarden. Als ik me ontzettend klein voel, dan vind ik het echte natuur. Dat zijn heel erg persoonlijke gevoelens. Dat er discussie is over hoe groot het gebied moet zijn en de invloed van de mens, die zul je altijd hebben. Het is heel moeilijk om te zeggen ‘pure natuur’, overal zit die mens wel ergens in.”


De makers kiezen stelling
De voice-over is van grote invloed op welk beeld de kijker van de Oostvaardersplassen moet krijgen. Wat de commentaarstem in ‘De nieuwe wildernis’ vertelt is in de verste verte niet objectief, deze vertelt het eenzijdig verhaal dat één van de investeerder, namelijk Staatsbosbeheer, naar buiten wil brengen, de discussie over het doodhongeren van de grote grazers wordt in de film bewust uit de weg gegaan.
Daarentegen wordt met de volgende commentaren van de voice-over wel gesuggereerd dat het sterven van de honger in de natuur wel normaal is:


“In de winter verliezen de Konikpaarden veel gewicht. Nu het gras mals en voedselrijk is, moet iedereen volop grazen om weer aan te sterken.”


“Je kunt nu eten wat je wilt. De voedingswaarde is minimaal & je verbruikt meer vet dan je aanmaakt. Wat je er in de zomer hebt aan gegeten, bepaalt wat je in de winter kunt verliezen. Moeders melk is op. Met de komst van een heldere bitterkoude nacht nadert ook het einde.”


Met deze woorden kiezen de makers van ‘De nieuwe wildernis’ duidelijk stelling in het debat rondom het voedseltekort in de winters in de Oostvaardersplassen, zij kiezen duidelijk partij voor hun investeerders. De Nieuwe Wildernis argumenteert hier dat alleen de sterkste dieren, die in de zomer voldoende gras hebben gegeten, de strenge winter zullen overleven. Dat er in de echte wilde natuur de meeste dieren sterven door andere oorzaken en de dood zelden het gevolg is van voedseltekorten, is iets dat de filmmakers, beheerders en sympathisanten van de Oostvaardersplassen bewust verbloemen.


De reden waarom grazers sterven wordt verdraaid
In de film wordt de dood van een drietal grote grazers getoond, namelijk van een edelhert, een jonge zwarte veulen en een volwassen Konikpaard.
Door de dood van het zwarte veulen close in beeld te brengen en niet te tonen dat er grote aantallen grazers in de winter de dood vinden, wekt men de indruk dat het slechts om enkele dieren gaat, terwijl de cijfers anders spreken. De informatie van de voice-over is niet objectief, want in plaats van te vertellen dat de grootste doodsoorzaak in de winters bij de grote grazers het structurele voedseltekort is, zegt deze dat de natuur in Nederland keihard is, waarin alleen de sterkste dieren het zullen redden.

De dood wordt in de film bijna idyllisch in beeld gebracht. Deze beelden worden ondersteund door vredige muziek, waarin het timbre van de viool en triangel een rustgevend effect creëren. Daarover zeggen de filmmakers:


“Je ziet de ziel uit het lijf wegtrekken. Bizar mooi. Je ziet hoe mooi de dood kan zijn. Het heeft ook iets vredigs. De angst om dood te laten zien in de film, kunnen we zo op een mooie manier laten zien.”


Men probeert op deze manier het dood laten gaan van de dieren goed te praten en zelfs te verheerlijken.


De Nederlandse winters worden strenger voorgesteld dan ze werkelijk zijn
De filmmakers kiezen er voor om de strenge winters als reden op te voeren dat een aantal dieren het niet redden, terwijl deze kwestie anders in elkaar steekt. De Nederlandse winters zijn niet zo koud en zwaar zoals ze voorgesteld worden in De Nieuwe Wildernis. Als de winters hier echt zo koud waren als de filmmakers dit aan ons willen doen geloven, dan hadden we elke winter een Elfstedentocht.


De meeste geluiden in ‘De nieuwe wildernis’ zijn niet gelijktijdig opgenomen tijdens het maken van de filmbeelden, ze zijn apart opgenomen. Hiervoor is gekozen omdat men anders de geluiden van de treinen, vliegtuigen en auto’s in de film zou kunnen horen. Bij natuurfilms is het niet ongebruikelijk om geluiden apart op te nemen en deze daarna in de film te mixen, zo kan men diergeluiden beter tot zijn recht laten komen zonder dat er teveel ruis van andere geluiden tussendoor te horen iste horen is. Maar de manier waarop geluiden in ‘De nieuwe wildernis’ gemixt zijn is wel iets over te zeggen, de manier waarop dit gedaan is geeft een onrealistisch beeld, de werkelijkheid wordt verdraaid.


Tijdens een harde wind zijn er stormgeluiden in de film gemixt, terwijl er continu briesende, stampende en hinnikende paarden te horen zijn. In werkelijkheid zijn deze paardengeluiden, als de storm zo heftig is als in de film wordt voorgesteld, nooit te horen op de positie van waaraf gefilmd is. En ook al zouden ze van die afstand te horen zijn geweest, dan nog zouden ze niet zo duidelijk opgenomen kunnen worden. Door deze geluiden op deze manier te mixen hebben de filmmakers de winters extreem guur en hard laten lijken, om zo te tonen hoe zwaar het is voor de dieren om de winters te overleven. De voice-over dikt dit alles nog eens extra aan door te zeggen:


“De winter is meedogenloos. Het vriest, er waait een harde poolwind, het sneeuwt. Het is de voorbode van een periode van Siberische kou. Overal ligt de dood op de loer. Water bevriest nu razendsnel & is gevaarlijk.”


‘Harde poolwind’, ‘Siberische kou’ woorden die niets te wensen over laten, maar zo streng als de winterhier voorgesteld word, komt in Nederland nauwelijks voor en houdtook maar zelden een lange tijd aan. De filmmakers proberen zo de sterfte van de grote grazers in de Oostvaardersplassen te verklaren en daarmee de kijker af te leiden van de werkelijke redenen waarom de dieren in Oostvaardersplassen sterven.


Tot slot
De Nieuwe Wildernis is gefinancierd met 1,5 miljoen euro aan particulier geld en deze investering willen de investeerders terugverdienen. Deze commerciële belangen hebben er toe geleid dat deze film geen objectief beeld van de Oostvaardersplassen geeft. Het beeld dat deze film geeft is eenzijdig, het geeft alleen het beeld weer dat de investeerders, waaronder Staatsbosbeheer, naar buiten willen brengen. De discussies over de grote hoeveelheden grote grazers die ‘s winters sterven door structurele voedseltekorten worden uit de weg gegaan. Men probeert daar zelfs een andere draai aan te geven door te beweren dat de grote grazers sterven omdat zij niet bestand zijn tegen de harde Nederlandse winters, die zelfs vergeleken worden met Siberische winters.
Het bijzonder is dat de makers regelmatig te kennen hebben gegeven dat zij afstand willen nemen van de discussie die er over de Oostvaardersplassen gaande is, maar ondertussen kiezen zij wel partij en beweren dat er in de Oostvaardersplassen sprake is van een natuurgebied dat zonder menselijk ingrijpen goed kan floreren.
Staatsbosbeheer is verantwoordelijk voor het beheer van de Oostvaardersplassen en staat in de discussie lijnrecht tegenover de actievoerders die opkomen voor het welzijn van de grote grazers. Ruben Smit, de maker en regisseur van ‘De nieuwe wildernis’, werkt al sinds 2011 voor Staatsbosbeheer, buiten de commerciële belangen van de film is dit ook een reden waarom de film niet objectief is.


Deel dit artikel op:

Als je dit artikel en de andere artikelen op de site waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, kan dat door een bedrag op mijn bankrekening over te maken: NL20 SNSB 0933 2784 11 ten name van M Reuvekamp

 

© Copyright Oostvaardersplassen.org. Overname van (gedeeltelijke) teksten en afbeeldingen is niet toegestaan! Het delen van links op sociale media of websites wordt erg op prijs gesteld.


Andere interessante artikelen:


Vindt u dit artikel de moeite waard? Deel het dan op sociale media.

Je kunt Oostvaardersplassen ook volgen op sociale media

Waardeert u deze site en wilt u dat deze blijft bestaan, maak dan een bedrag over op rekeningnummer: NL20 SNSB 0933 2784 11, ten name van M Reuvekamp

Steun deze website met een gift

Waardeert je de artikelen op deze website en wil je mij helpen nog een groter publiek te bereiken?

Dan vraag ik je vriendelijk om mij te steunen door een bedrag naar mij over te maken.

Dat kun je dat doen naar mijn bankrekeningnummer:
NL20 SNSB 0933 2784 11, ten name van M Reuvekamp.

Of door op de onderstaande banner te klikken.


GOEDE DOELEN


Doneren aan ActieVOERgroep kan op

NL70 ABNA 0467 3665 43 ten name van D. Schievink onder vermelding van donatie ovp. Meer info...



Stichting STAMINA zet zich op het juridisch vlak in voor het welzijn van de dieren in de Oostvaardersplassen. Donaties zijn erg welkom:

NL25 TRIO 0379 3888 98 ten name van STAMINA. Meer info...


Stichting Paard in Nood heeft zieke konikpaarden die uit de Oostvaardersplassen komen opgevangen. Voor de (medische) zorg hebben zij geld nodig. Het rekeningnummer van deze stichting is: NL 12 INGB 000 715 0062. Meer info...


De aankopen bij de webshop 'Speld in Hooiberg' komen ten goede ter bescherming en verzorgen van dieren, vooral voor het voorkomen van dierenleed. Ga hier naar de webshop.

© Copyright. All Rights Reserved.

ZONDER FINANCIËLE STEUN KAN DEZE SITE NIET BLIJVEN BESTAAN Als je de artikelen op de site waardeert en je waardering wilt laten blijken met een bijdrage, kan dat door een bedrag op mijn bankrekening over te maken: NL20 SNSB 0933 2784 11 ten name van M Reuvekamp. Bij voorbaat dank.

GEEF VIA IDEAL
Sluiten X